Aanbetaling vragen: hoeveel, wat je in de offerte zet en hoe het zit met btw

Bijgewerkt op 29 september 2026 door de redactie van Proposal Expert

Hoeveel je vraagt, welke tekst je in de offerte zet en wat de wet en de Belastingdienst zeggen

Een aanbetaling vraag je door in je offerte vast te leggen welk deel van de prijs de klant vooraf betaalt en op welk moment. Zegt de klant ja, dan hoort die afspraak bij de overeenkomst en stuur je een factuur voor de aanbetaling. Met een aanbetaling hoef je materiaal niet voor te financieren en weet je dat de klant het meent. Verkoop je een zaak aan een consument, dan geldt een wettelijke grens van de helft van de prijs (artikel 7:26 lid 2 BW). Hieronder lees je hoeveel je vraagt, welke tekst je in je offerte zet, wat er bij annulering gebeurt en hoe je de btw factureert.

Wat is een aanbetaling en waarom vraag je er een?

Een aanbetaling is een deel van de prijs dat de klant betaalt voordat je begint of levert. Andere woorden zijn vooruitbetaling en voorschot, en de factuur heet dan een voorschotnota. Je verrekent de aanbetaling met de eindfactuur.

Hoeveel aanbetaling vraag je als zzp'er of ondernemer?

Voor zakelijke klanten bestaat er geen wettelijk percentage. Je spreekt het af in de offerte. In de praktijk zie je vaak een aanbetaling tussen een kwart en de helft van de prijs. Het juiste deel hangt af van wat je vooraf moet uitgeven en hoe lang de opdracht loopt.

Hoeveel aanbetaling mag je vragen aan een consument?

Verkoop je een zaak aan een consument, dan betaalt de koper in principe bij de aflevering. Je kunt hem verplichten tot een vooruitbetaling van ten hoogste de helft van de koopprijs (artikel 7:26 lid 2 BW). Dat geldt bij een consumentenkoop: de koop van een roerende zaak, zoals een meubel of een apparaat, door een particulier van een ondernemer (artikel 7:5 lid 1 BW). Ook een zaak die je nog moet maken, zoals een kast op maat, valt daaronder (artikel 7:5 lid 4 BW). Een beding in je algemene voorwaarden dat de consument tot meer verplicht, geldt als onredelijk bezwarend (artikel 7:6 lid 2 BW). Houd bij consumenten dus de helft als bovengrens aan. Artikel 7:26 staat in de titel over koop, dus voor een dienst of een verbouwing geldt deze grens niet rechtstreeks.

Hoe zet je een aanbetaling in je offerte en betalingsvoorwaarden?

Zet de aanbetaling direct onder de prijstabel en herhaal hem in de betalingsvoorwaarden. Noem het percentage en het bedrag, zodat de klant niet hoeft te rekenen. Voor een consument noem je het bedrag inclusief btw. Leg ook vast wanneer je begint en wat er gebeurt als de klant afzegt. In Proposal Expert rekent de prijstabel de btw en de totalen uit, ook per regel. Deze teksten kun je overnemen.

Wat gebeurt er met een aanbetaling als de klant afzegt?

Dat hangt vooral af van wat je hebt afgesproken, daarom hoort een annuleringsregel in de offerte. Heb je niets afgesproken, dan bepaalt de wet het, en die regels verschillen per soort overeenkomst. Gaat het om een groot bedrag of is er al een geschil, laat dan een jurist meekijken.

Hoe zit het met btw over een aanbetaling?

Over een aanbetaling reken je btw, net als over de rest van de prijs. De btw is uiterlijk verschuldigd op het moment dat je de betaling ontvangt, ook als je nog niets hebt geleverd (artikel 13 lid 2 Wet op de omzetbelasting 1968). Aan een zakelijke klant stuur je voor een vooruitbetaling verplicht een factuur (artikel 34c lid 1 Wet OB), en wel voordat het bedrag opeisbaar is (artikel 34g Wet OB). Op de voorschotnota vermeld je het btw-bedrag. Op de eindfactuur breng je het restant in rekening met het resterende btw-bedrag. Een rekenvoorbeeld bij 6.000 euro exclusief 21 procent btw en 40 procent aanbetaling:

Hoe maak je een termijnfactuur of een factuur voor de aanbetaling?

Een aanbetalingsfactuur en een termijnfactuur zijn gewone facturen, met onder meer een factuurdatum, een opeenvolgend factuurnummer, je btw-identificatienummer, het btw-tarief en het btw-bedrag (artikel 35a Wet OB). Staat de datum van de vooruitbetaling vast en wijkt die af van de factuurdatum, dan vermeld je die ook (artikel 35a lid 1 onderdeel g Wet OB). Maak daarnaast elke termijn herkenbaar.

Veelgestelde vragen

Mag je als zzp'er een aanbetaling vragen?

Ja. Een aanbetaling is een betalingsafspraak, en die maak je als zzp'er net zo goed als een groot bedrijf. Met zakelijke klanten spreek je elk percentage af. Bij de verkoop van een zaak aan een consument is de helft van de prijs de grens (artikel 7:26 lid 2 BW).

Is een aanbetaling hetzelfde als een voorschot of een borg?

Een aanbetaling, een voorschot en een vooruitbetaling zijn in de praktijk hetzelfde: een deel van de prijs dat vooraf wordt betaald en dat je verrekent met de eindfactuur. Een borg is iets anders. Dat is een zekerheid die de klant terugkrijgt als alles goed is gegaan, bijvoorbeeld bij de verhuur van materiaal.

Wat doe je als de klant de aanbetaling niet betaalt?

Stuur na de betaaltermijn een vriendelijke herinnering met de factuur als bijlage. Staat in je offerte dat je inplant zodra de aanbetaling binnen is, dan weten beide partijen dat de startdatum pas na betaling vastligt. Levert de herinnering niets op, bel de klant dan. Soms is de factuur gewoon bij de verkeerde persoon beland.

Moet je btw afdragen over een aanbetaling die nog niet binnen is?

Dat kan. Heb je afgesproken dat de klant vooruit moet betalen, dan stuur je volgens de Belastingdienst de factuur vóór het bedrag opeisbaar is en geef je de btw aan in het aangiftetijdvak waarin de factuurdatum valt. Werk je met het factuurstelsel, dan geef je die btw dus aan, ook als de klant nog niet heeft betaald. Betaalt de klant vrijwillig vooruit zonder dat je dat hebt afgesproken, dan ben je de btw verschuldigd zodra je het geld ontvangt.

Bronnen

  1. Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikelen 7:5, 7:6, 7:26 en 7:764 (wetten.overheid.nl)
  2. Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikelen 6:230o, 6:230p en 6:230r (wetten.overheid.nl)
  3. Wet op de omzetbelasting 1968, artikelen 13, 34c, 34g en 35a (wetten.overheid.nl)
  4. Belastingdienst: Factuurstelsel, btw bij vooruitbetalingen
  5. Belastingdienst: U verstuurt voorschotnota's

Gerelateerd