Bijgewerkt op 29 september 2026 door de redactie van Proposal Expert
Wat de wet zegt, hoe stelposten werken en welke zinnen discussie voorkomen
Meerwerk is werk dat niet in de offerte staat en dat je op verzoek van de opdrachtgever extra uitvoert, tegen een extra prijs. Minderwerk is het omgekeerde: een onderdeel uit de offerte dat vervalt. In de bouw mag een aannemer alleen meer rekenen als hij de klant tijdig op de prijsverhoging heeft gewezen (artikel 7:755 BW). Een stelpost is geen meerwerk, maar een bedrag in de offerte voor een onderdeel dat de klant nog kiest en dat achteraf wordt verrekend. Hieronder staan de regels en zinnen die je in je offerte kunt overnemen.
Meerwerk is alles wat de opdrachtgever tijdens de opdracht toevoegt of verandert ten opzichte van de offerte, en wat daardoor meer kost. Minderwerk is een onderdeel dat op zijn verzoek vervalt of eenvoudiger wordt uitgevoerd. Of iets meerwerk is, hangt dus af van hoe precies je offerte de opdracht omschrijft.
Voor aanneming van werk, het maken van een werk van stoffelijke aard zoals een aanbouw of een dak (artikel 7:750 BW), staat de regel in artikel 7:755 BW. Vraagt de opdrachtgever om toevoegingen of veranderingen, dan kan de aannemer alleen een hogere prijs vorderen als hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van die prijsverhoging. De uitzondering is dat de opdrachtgever die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen. Van deze regel mag je niet ten nadele van de opdrachtgever afwijken, ook niet in je algemene voorwaarden, behalve bij een wettelijke standaardregeling. Meld de prijs daarom voordat je aan het extra werk begint, zodat de klant nog kan afzien van de wijziging.
Het Burgerlijk Wetboek heeft geen apart artikel over minderwerk. Wel mag de opdrachtgever de overeenkomst altijd geheel of gedeeltelijk opzeggen. Hij betaalt dan de prijs voor het hele werk, min de besparingen van de aannemer (artikel 7:764 BW). Geldt het schrappen van een onderdeel als gedeeltelijke opzegging, dan krijgt de klant dus niet de volle prijs van dat onderdeel terug. De UAV 2012, standaardvoorwaarden van de overheid voor de uitvoering van werken, verrekenen meerwerk door bijbetaling en minderwerk door inhouding op de aanneemsom (§ 35 lid 2). Is het minderwerk groter dan het meerwerk, dan krijgt de aannemer 10 procent van het verschil (§ 35 lid 5). De UAV gelden alleen als ze van toepassing zijn verklaard. Anders schrijf je je eigen regel in de offerte.
Artikel 7:755 BW geldt voor aanneming van werk, en software, een website, een ontwerp of advies is vaak geen werk van stoffelijke aard. Dan gelden in de regel de bepalingen over de overeenkomst van opdracht (artikel 7:400 BW), zonder apart artikel over meerwerk. Is voor extra werk geen prijs afgesproken, dan is het gebruikelijke of anders een redelijk loon verschuldigd (artikel 7:405 lid 2 BW). Wat dat is, wordt achteraf snel een discussie. Meerwerk is hier bijna altijd een wijziging van de scope. In het offerte voorbeeld ICT meldt de leverancier daarom schriftelijk wanneer er meer dan 3 TB data of extra maatwerkkoppelingen blijken te zijn, voordat hij verder gaat. Leg drie dingen vast.
Een stelpost is een bedrag in de offerte voor een onderdeel waarvan de klant de invulling nog kiest, zoals tegels, sanitair of een keuken. Het bedrag telt mee in de totaalprijs, en na de keuze wordt het verschil met de werkelijke kosten verrekend. Zo omschrijven de UAV 2012 het ook (§ 37 lid 1 en 2). Onder de UAV mag de aannemer bovendien 10 procent aannemersvergoeding rekenen over bouwstoffen die hij op een stelpost inkoopt (§ 37 lid 3). In het offerte voorbeeld bouw staat het tegelwerk als stelpost van 1.200 euro, gebaseerd op een tegel van 45 euro per vierkante meter. Kiest de klant een duurdere of goedkopere tegel, dan wordt het verschil bij de eindafrekening verrekend.
Een stelpost is voorzien, meerwerk niet. Toch lopen ze in elkaar over, want de UAV 2012 verrekenen een afwijking van een stelpost als meer- en minderwerk (§ 35 lid 1). Meld een duurdere keuze daarom net als meerwerk voordat je bestelt.
Zet de afspraken in de offerte zelf, bij de prijs, en niet alleen in je algemene voorwaarden. Noem bij een stelpost of het bedrag alleen het materiaal dekt of ook het plaatsen. Stuur meerwerk als een korte aanvullende offerte met een eigen nummer. In Proposal Expert laat je zo'n aanvulling digitaal ondertekenen, met een tijdstempel en een verzegeld auditspoor. Deze zinnen kun je overnemen en aanpassen.
Bij een vaste prijs alleen in een paar gevallen. Vraagt de klant om wijzigingen, dan mag het na een tijdige waarschuwing over de prijsverhoging (artikel 7:755 BW). Ontstaan er na het tekenen kostenverhogende omstandigheden waar de aannemer geen rekening mee hoefde te houden, dan kan de rechter de prijs aanpassen, mits de aannemer zo snel mogelijk heeft gewaarschuwd. Zonder rechter mag dat alleen als de kostenverhoging komt door onjuiste gegevens van de opdrachtgever (artikel 7:753 BW). Een richtprijs mag met hoogstens 10 procent worden overschreden, tenzij de aannemer tijdig voor een grotere overschrijding heeft gewaarschuwd (artikel 7:752 lid 2 BW).
Bij aanneming van werk in principe niet. Artikel 7:755 BW geeft alleen recht op een hogere prijs na een tijdige waarschuwing, tenzij de opdrachtgever de prijsverhoging uit zichzelf had moeten begrijpen. Dat is achteraf lastig aan te tonen. Stuur daarom voor elke wijziging een korte opgave met de prijs en laat de klant die bevestigen.
De wet schrijft voor de waarschuwing uit artikel 7:755 BW geen vorm voor, maar een mondelinge afspraak kun je achteraf moeilijk bewijzen. De UAV 2012 gaan uit van een schriftelijke opdracht voor wijzigingen, waarbij een aantekening in het verslag van de bouwvergadering ook telt (§ 36 lid 5). Een e-mail met omschrijving en prijs die de klant bevestigt, of een digitaal ondertekende aanvullende offerte, geeft je dat bewijs.
Dan betaalt de klant het verschil, want een stelpost wordt verrekend met de werkelijke kosten. Stel: een klant ziet 1.000 euro begroot en betaalt er 2.500 euro voor. Die voelt zich misleid. Baseer een stelpost daarom op een realistische keuze en schrijf de basis erbij, zoals een prijs per vierkante meter.