Bijgewerkt op 30 september 2026 door de redactie van Proposal Expert
Wat een stelpost is, hoe je hem verrekent en welke regels je in je offerte zet
Een stelpost is een voorlopig bedrag in je offerte voor een onderdeel waarvan de kosten nog niet vaststaan, dat achteraf met de werkelijke kosten wordt verrekend. Je komt stelposten vooral tegen in de bouw en bij verbouwingen: voor tegels, sanitair of een keuken die de klant nog moet kiezen, of voor herstelwerk dat je pas ziet als je begint, zoals houtrot. Het bedrag telt mee in de totaalprijs, zodat de klant een compleet beeld heeft, maar het is geen vaste prijs. Valt de keuze duurder uit, dan betaalt de klant bij. Valt ze goedkoper uit, dan gaat het verschil van de eindafrekening af. Hieronder lees je wat de standaardvoorwaarden UAV 2012 erover zeggen, hoe de verrekening werkt, hoe je een stelpost opschrijft en wat het verschil is met meerwerk.
Stelpost betekent een gereserveerd bedrag in de prijs. De officiële omschrijving staat in de Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken 2012, de UAV 2012, die de overheid in januari 2012 vaststelde (Staatscourant 2012, 1567). Volgens § 37 lid 1 zijn stelposten "in het bestek als zodanig aangeduide geldbedragen, welke in de aannemingssom zijn begrepen en ten laste waarvan nader in het bestek beschreven uitgaven worden gebracht". Een stelpost heeft dus drie kenmerken: hij heet stelpost, hij telt mee in de totaalprijs en er staat bij welke kosten eronder vallen. Zijn de werkelijke kosten hoger of lager, dan wordt het verschil verrekend (§ 37 lid 2). De UAV zijn standaardvoorwaarden en geen wet. Ze gelden als opdrachtgever en aannemer ze van toepassing verklaren, en ze gaan uit van een werk met een bestek: de bepalingen gelden voor zover het bestek er niet uitdrukkelijk van afwijkt (§ 2 lid 1). Voor een verbouwing bij een particulier schrijf je de afspraken meestal zelf in de offerte, en dan is de UAV een goed voorbeeld. In een Engelstalige offerte heet een stelpost een provisional sum.
Gebruik een stelpost voor een onderdeel dat zeker gebeurt, maar waarvan de prijs nog niet vaststaat. Gebruik hem niet voor werk dat je wel kunt begroten, want een offerte vol stelposten zegt weinig over de eindprijs en is lastig te vergelijken. Deze drie situaties zijn typisch voor een stelpost.
De UAV 2012 onderscheiden drie soorten uitgaven die je ten laste van een stelpost brengt, elk met een eigen opslag. Werk je zonder UAV, dan bepaal je zelf of je een opslag rekent, maar zet het dan wel in de offerte.
Aan het eind zet je per stelpost het begrote bedrag naast de werkelijke kosten. Het verschil is meer- of minderwerk: de UAV 2012 noemen afwijkingen van stelposten uitdrukkelijk als geval van verrekening van meer en minder werk (§ 35 lid 1 onder b). Meerwerk verreken je door bijbetaling, minderwerk door inhouding op de aannemingssom (§ 35 lid 2). Bewaar je inkoopfacturen, want onder de UAV kan de directie die de opdrachtgever aanwijst bewijsstukken verlangen (§ 37 lid 12). Stel: een badkamerrenovatie heeft twee stelposten, sanitair van 2.500 euro en wandtegels van 1.080 euro. In de offerte staat dat je verrekent tegen de prijs van de leverancier, zonder opslag. De klant kiest sanitair van 2.900 euro en een tegel van 39 euro per vierkante meter. De verrekening ziet er dan zo uit:
Zet elke stelpost op een eigen regel in de prijstabel, met het woord stelpost in de omschrijving, zodat de klant ziet welk deel van het totaal voorlopig is. Schrijf erbij wat eronder valt, waarop het bedrag is gebaseerd, of het verwerken erbij hoort, of je een opslag rekent en wanneer je verrekent. Baseer het bedrag op een gangbare keuze in de prijsklasse van de klant, niet op de goedkoopste, en spreek af dat je een duurdere keuze meldt voordat je bestelt. In Proposal Expert berekent de prijstabel de btw per regel en het totaal, dus een stelpost staat daar als gewone regel tussen de vaste posten. Deze regels kun je overnemen en aanpassen:
Een stelpost is voorzien, meerwerk niet. De stelpost stond al in de offerte die de klant aanvaardde, met het bedrag en de manier van verrekenen erbij. Meerwerk komt pas tijdens het werk op tafel, als de klant iets wil toevoegen of veranderen. Kiest de klant iets wat niet onder de omschrijving van de stelpost valt, bijvoorbeeld een ligbad naast de douche, dan is dat geen stelpostverrekening meer maar meerwerk. Uitgebreider over meerwerk lees je op de pagina over meerwerk en minderwerk.
Onder de UAV 2012 rekent de aannemer 10 procent aannemersvergoeding over materiaal en werkzaamheden op een stelpost, en 5 procent over betalingen aan derden (§ 37 lid 3, 8 en 10). Werk je zonder UAV, dan geldt wat je afspreekt. Noem een opslag daarom in de offerte, bij de stelpost zelf.
Dan is het hele bedrag minderwerk en gaat het van de eindafrekening af. Stel: je nam 350 euro op voor een container, maar de klant voert het afval zelf af. Dan komt er 350 euro in mindering. Onder de UAV 2012 geldt één regel in het voordeel van de aannemer: is het totale minderwerk bij de eindafrekening groter dan het totale meerwerk, dan heeft hij recht op 10 procent van het verschil, tenzij het minderwerk er kwam op zijn eigen verzoek (§ 35 lid 5).
Dat bepaal je zelf, maar zeg het er altijd bij. In de UAV 2012 is de aannemingssom exclusief omzetbelasting (§ 1), dus ook de stelposten die erin zitten. Werk je voor een particulier, dan noem je de totale prijs inclusief belastingen, of de manier waarop de prijs wordt berekend als die door de aard van het werk redelijkerwijs niet vooraf te berekenen is (artikel 6:230l onder c en 6:230m lid 1 onder e BW). Schrijf daarom bij elke stelpost de basis erbij, zoals 45 euro per vierkante meter.
Een pm-post, van pro memorie, is een regel zonder bedrag. Hij herinnert eraan dat er nog kosten komen, maar telt niet mee in de totaalprijs. Een stelpost heeft wel een bedrag en telt wel mee, dus de klant ziet een totaal dat in de buurt van de eindprijs ligt. Gebruik een pm-post alleen als je echt geen redelijke schatting kunt geven, en zeg dan wanneer de klant het bedrag hoort.